| |
|
PRZYKŁAD RÓŻNICOWANIA CEN W MONOPOLU
Aparaty
polaroid
W 1971 Polaroid wprowadził na rynek swój nowy aparat SX-70. Ponieważ
film do tego aparatu sprzedawany był oddzielnie, firma mogła zastosować
dwu częściową taryfę ( two-part tariff) w wycenie produktu. Zobaczmy
jak, taki sposób wyznaczania ceny dał Polaroidowi większe zyski (niż
te możliwe do osiągnięcia, gdyby do aparatu można by użyć zwykłego
filmu) oraz jak Polaroid mógł ustalić optymalne ceny na każdą część
swojej dwu częściowej taryfy. Jakiś czas później, na rynek wszedł
Kodak, z konkurencyjnym smowywołującym się filmem i aparatem. Rozważymy
też, jak wpłynęło wejście Kodaka na ceny i zyski Polaroida.
Na początek wyjaśnijmy, czemu wyznaczanie ceny SX-70 wiązało się z wprowadzeniem
dwu częściowej taryfy. Polaroid miał monopol zarówno na film jak i na aparat
(W aparacie polaroid mógł być używany jedynie film tej firmy). Konsumenci
kupowali
aparat i film, by robić błyskawiczne zdjęcia. Kupno aparatu, było "wpisowym"
zapewniającym dostęp do konsumpcji błyskawicznych zdjęć, których to chcieli
konsumenci. Jednak, aby je robić musieli także kupić film!
To ważne, że Polaroid ma monopol na film i na aparat. Gdyby do aparatu można
było stosować zwykłą rolkę filmu, siły rynku konkurencji zepchnęły by cenę
do poziomu bliskiego jego kosztu krańcowego. Gdyby wszyscy konsumenci mieli
takie same popyty, Polaroid nadal mógłby zabrać część nadwyżki konsumenta przez
ustalenie wysokiej ceny na aparat (równej nadwyżce każdego konsumenta). Jednak
w praktyce, konsumenci nie byli jednorodni i optymalna, dwu częściowa taryfa
wymagała ceny za film znacznie przewyższającej koszt krańcowy. (Polaroid większość
swoich zysków uzyskiwał i nadal uzyskuje ze sprzedaży filmów a nie aparatów.)
Firma potrzebowała swego monopolu do utrzymania wysokiej ceny.
Jak Polaroid powinien ustalić ceny filmu i aparatu? Mogło się to zacząć jako
analityczna czarna robota. Zyski opisane mogły być jako
P- cena filmu
T- cena aparatu
Q- sprzedana ilość filmu
n- liczba sprzedanych aparatów
C1(Q)- koszt wyprodukowania filmu
C2(n)- koszt wyprodukowania aparatu
Polaroid chciał maksymalizować Zysk, zakładając że Q i n zależą
od P i T. Mając do czynienia ze zróżnicowaną grupą potencjalnych
konsumentów, zależność od P i T mogła być odgadnięta początkowo na
podstawie wiedzy o podobnych produktach. Później, lepsze zrozumienie
popytu i tego jak Q i n zależą od P i T, mogły być dostarczone przez
dane ze sprzedaży. Łatwiejsze do oszacowania mogły być C1 i C2 ,
np. na podstawie badań inżynieryjnych i statystycznych.
Dalsze modyfikacje cen mogły być prowadzone na podstawie obserwacji
sprzedaży.
Czy wejście Kodaka ze swoim konkurencyjnym produktem, błyskawicznym aparatem
i filmem, oznaczało utratę przez Polaroid możliwości używania dwu częściowej
taryfy przejmującej część nadwyżki konsumenta? Nie, Tylko film Polaroid mógł
być używany w aparacie Polaroid, a firma nadal miała pewną siłę monopolową
do wykorzystania. Jednakże siła ta osłabła i ceny musiały być zmienione. Popyt
stał się bardziej elastyczny i Polaroid znacznie obniżył ceny.
PS. Choć nadal dostępne są na rynku produkty tej firmy, to sama
firma Polaroid zbankrutowała. "Pogrążyły ją długi, które sięgnęły
950 mln dolarów
oraz niechęć amerykańskich klientów do kupowania
sprzętu fotograficznego po
zamachach z 11 września."
Reuters (12-10-2001 20:24)
|
|
|