Finanse I / II

Wykładowca:

dr Wojciech Grabowski / Katedra Bankowości i Finansów

Wykład: 60 godz.

Cel zajęć:

Wykład ma na celu wszechstronne zapoznanie studentów ze współczesną teorią i praktyką finansową. Przedstawiane modele wiążą finanse z teorią mikro- i makroekonomiczną oraz wyrabiają w studentach umiejętność stosowania narzędzi matematycznych do rozwiązywania zagadnień finansowych. Studenci poznają równocześnie szczegóły nowoczesnych operacji i strategii finansowych i uczą się rozwiązywać praktyczne zadania finansowe. Szczególny nacisk położony jest na praktyczną interpretację otrzymywanych wyników teoretycznych, analizę danych, zdobycie wiedzy o rzeczywistych zjawiskach finansowych oraz na rozwijanie zdolności aktywnego poszukiwania rozwiązań przydatnych w praktyce.

During a two-semester course in finance students become acquainted in a comprehensive way with contemporary financial theory and practice. They study fundamental theoretical models and how to apply micro- and macroeconomic knowledge in finance. They learn some useful mathematical modelling tools and principles of their application. They also become familiar with details of modern financial transactions and strategies and solve practical financial problems. The analysis of real-life financial data and information, practical interpretation of theoretical results as well as active problem-solving are stressed.

Program szczegółowy:

Czym zajmują się finanse? Podstawowe problemy i zagadnienia finansowe. Finanse a inne dyscypliny ekonomiczne i naukowe. Jak zdobywać wiedzę finansową? System finansowy i jego podstawowi uczestnicy. Instrumenty finansowe. Papiery wartościowe. Rynek pieniężny, dłużny i kapitałowy. Podstawy finansów przedsiębiorstw. Sprawozdania finansowe. Bilans. Rachunek wyników. Przepływy pieniężne. Analiza wskaźnikowa. Miary płynności, wypłacalności, zarządzania aktywami, rentowności. Formuła Du Ponta. Pozyskiwanie kapitału. Struktura kapitałowa. Wypłata dywidendy. Lewarowanie. Rating. Marże. Rodzaje kosztów. EBIT/EBITDA. Jak analizować i interpretować sprawozdania finansowe? Metody planowania finansowego. Finansowanie zewnętrzne i wzrost. Wewnętrzna stopa wzrostu. Stopa wzrostu zrównoważonego. Projekty inwestycyjne. Stopy procentowe. Wartość pieniądza w czasie. Dyskontowanie. Rodzaje ryzyka. Premie za ryzyko I. NPV. Wycena I: miary wartości rynkowej. PE, PBV, PEG, PS i ich wykorzystanie w praktyce. Podstawy ekonomii finansowej. Funkcje użyteczności i ich interpretacja. Wartości oczekiwane. Jak wykorzystywać matematykę w finansach? Podstawowe metody optymalizacji i modelowania probabilistycznego. Miary niechęci do ryzyka. Jak interpretować niechęć do ryzyka w praktyce? Optymalizacja konsumpcji poprzez zakup papierów wartościowych. Wycena II: podstawowe równanie wyceny aktywów kapitałowych. Stopy zwrotu i wypłaty z papierów wartościowych. Stochastyczny czynnik dyskontujący. Stopy procentowe w warunkach niepewności. Preferencje czasowe. Modelowanie procesu konsumpcji. Oszczędzanie przezornościowe. Oczekiwana stopa zwrotu i ryzyko. Granica średnio-wariancyjna. Kowariancja wypłat i konsumpcji. Cena i ryzyko. Premie za ryzyko II. Niechęć do ryzyka a premia za ryzyko. Jak interpretować i stosować podstawowe modele finansowe. Wycena III: CAPM. Współczynnik beta. Jak szacować beta na podstawie danych rynkowych? Współczynnik Sharpa. Metody wyceny fundamentalnej. Projekty inwestycyjne. Budżetowanie kapitałowe. Kryterium NPV. Analiza scenariuszy inwestycyjnych. Venture capital. Premie za ryzyko III. Podstawowe rodzaje transakcji finansowych. Krótka sprzedaż. Spekulacja. Hedging. Arbitraż finansowy. Rodzaje ryzyka związane z arbitrażem w praktyce. Wycena IV: równania arbitrażowe. Wycena V: popyt i podaż. Główne klasy czynników kształtujące w praktyce popyt i podaż na rynkach finansowych. Analiza techniczna. Podstawy rynków procentowych. Podstawowe klasy instrumentów procentowych. Bilanse różnych klas uczestników systemu finansowego i ich powiązania ze sobą. Budżet państwa i metody jego finansowania. Uwarunkowania prawne działalności banku centralnego. Cele działalności banku centralnego. Agregaty pieniężne. Sposoby analizy dynamiki agregatów pieniężnych. Baza monetarna. Związki pomiędzy wielkością bazy monetarnej a stopą interwencyjną banku centralnego. Bilans banku centralnego. Instrumenty operacyjne banku centralnego. Specyficzne aspekty działalności banków centralnych Polski, USA, Japonii, strefy Euro. Podejmowanie i realizacja decyzji monetarnych. Reguły polityki monetarnej. Krzywe rentowności. Krzywa zero-kuponowa. Krzywa forwardowa. Czynniki wpływające na zmiany kształtu krzywej rentowności. Wykorzystanie analizy krzywych rentowności w polityce monetarnej. Metody posługiwania się operacjami repo w praktyce. Instrumenty pochodne. Kontrakty FRA. Zasady funkcjonowania rynku futures. Kontrakty futures na rynku pieniężnym. Sposoby spekulacji na zmianach krzywych rentowności. Hedging na rynku dłużnym. Zastosowania duration. Ceny terminowe. Operacje arbitrażowe na rynku walutowym. Swapy-rodzaje transakcji, arbitraż z innymi instrumentami procentowymi. Krzywa rentowności swapowych i jej zastosowania. Wycena swapów. Zastosowanie swapów w praktyce. Structured notes. Co to jest inżynieria finansowa? Zarządzanie portfelem instrumentów dłużnych. Zarządzanie aktywami i pasywami w banku komercyjnym. Pochodne kredytowe. Opcje-rodzaje kontraktów i podstawowe sposoby ich wykorzystania. Od czego zależy cena opcji? Zmienność. Równania różniczkowe. Warunki początkowe i brzegowe. Stochastyczne równania różniczkowe. Całki i formuła Ito. Jak wykorzystać rachunek stochastyczny w modelowaniu finansowym? Metody wyceny opcji. Metody dwumianowe. Równanie Blacka-Scholesa. Podstawowe ograniczenia modelu BS i sposoby jego rozszerzania. Stochastyczna zmienność. Koszty transakcyjne. Teoria portfelowa. Konstrukcja optymalnych portfeli inwestycyjnych.

Literatura obowiązkowa:

- Brealey/Myers, Podstawy finansów przedsiebiorstw, PWN 1999,
- Chiang, Podstawy ekonomii matematycznej, PWE 1994,
- Elton/Gruber, Nowoczesna analiza portfelowa i analiza papierów wartościowych, WIG Press 1998,
- Francis, Inwestycje, WIG Press 2000,
- Hull, Kontrakty terminowe i opcje, WIG Press 1998,
- Mishkin, Ekonomika pieniądza, bankowości i rynków finansowych, PWN 2002,
- Ross/Westerfield/Jordan, Finanse przedsiębiorstw, Dom Wydawniczy ABC 1999,
- Siegel/Shim/Hartman, Przewodnik po finansach, PWN 1999

Literatura uzupełniająca:

- Arrow, Essays in the Theory of Risk-Bearing, Markham 1970 (wyd.polskie PWN 1979),
- Blake, Financial Market Analysis, Wiley 2000,
- Bofinger, Monetary Policy, Oxford University Press 2001,
- Cochrane, Asset Pricing, Princeton University Press, 2001,
- Copeland/Weston, Financial Theory and Corporate Policy, Addison-Wesley 1992,
- Damodaran, Applied Corporate Finance, Wiley 1999,
- Gollier, The Economics of Risk and Time, The MIT Press, 2001,
- Huang/Litzenberger, Foundations for Financial Economics, North-Holland 1990,
- Hull, Options, Futures and Other Derivative Securities, Prentice-Hall 1997,
- Kolb, Futures, Options and Swaps, Blackwell 2001,
- Romer, Advanced Macroeconomics, Mc-Graw Hill 1996 (wyd.polskie PWN 2000),
- Ross, Introduction to Probability Models, Academic Press 1993,
- Shone, Economic Dynamics, Cambridge University Press 1997,
- Steiner, Mastering Repo Markets, FT Pitman 1997,
- Tsay, Analysis of Financial Time Series, Wiley 2002,
- Walsh, Monetary Theory and Policy, The MIT Press 1998,
- Wilmott/Howinson/Dewynne, The Mathematics of Financial Derivatives, Cambridge University Press 1995.
- A. Ahearne, J. Gagnon, J. Haltmaier, S. Kamin ; "Preventing deflation : lessons from Japan's experience in 1990s" ; The Federal Reserve Board; 2002; (IFDP 2002-729)
- J. Clouse, D. Henderson, A. Orphandies, D. Small, P. Tinsley ; "Monetary policy when the nominal short-term interest rate is zero" ; The Federal Reserve Board; 2000; (FEDS 2000-51)

Słowniki, encyklopedie, artykuły przeglądowe:

- Jarrow/Maksimovic/Ziemba, Finance, North-Holland 1995,
- Moles/Terry, The Handbook of International Financial Terms, Oxford University Press 1999,
- Newman/Milgate/Eatwell, The New Palgrave Dictionary of Money and Finance, Macmillan 1997.

Forma zaliczenia:

egzamin pisemny 60-90 min/5-10 problemów i zadań.